Nederland gaat momenteel gebukt onder een dik pak sneeuw en winterse omstandigheden. Dat zorgt voor bijzondere situaties. Ook in het arbeidsrecht. Werknemers kunnen het werk moeilijk bereiken. Dat kan zo zijn vanwege feitelijke onmogelijkheden zoals bijvoorbeeld het uitvallen van treinen of openbaar vervoer. Maar het kan ook liggen in omstandigheden die meer bij de werknemer horen, bijvoorbeeld het niet durven rijden bij gladheid. 
Bent u als werkgever dan gehouden het loon door te betalen?

De loondoorbetalingsverplichting is geregeld in artikel 7:628 BW. Een werknemer behoudt recht op loon indien hij of zij de afgesproken arbeid niet heeft verricht door een oorzaak die in redelijkheid voor rekening van de werkgever hoort te komen. Dat is een wat abstracte norm die ruimte laat voor interpretatie. Wanneer behoort het niet kunnen werken in de risicosfeer van de werkgever te blijven?

Als algemeen uitgangspunt kan wel worden aangenomen dat er veel meer omstandigheden zijn die in de risicosfeer van de werkgever thuis horen dan in de risicosfeer van de werknemer. 
Het winterse weer waar wij nu mee te maken hebben vormt niet één vaste reden die maakt dat de werkgever moet doorbetalen. Het is maatwerk waarbij moet worden gekeken naar de concrete situatie van de werknemer. Welke mogelijkheden voor de werknemer waren er om toch op het werk te verschijnen? En wanneer die mogelijkheden er niet zijn, zijn er dan mogelijkheden om thuis te werken? En hoe is de bereidheid van de werknemer om die werkzaamheden thuis te verrichten? 
Daarbij speelt natuurlijk ook een rol de onmogelijkheid om op het werk te verschijnen. Een situatie met code-rood en het uitvallen van het openbaar vervoer is een andere dan wanneer er ‘slechts’ een code-oranje is uitgegeven en er hier en daar nog wel treinen en bussen rijden. 

Wanneer een werknemer voldoende moeite doet om op het werk te verschijnen maar het van buitenkomende omstandigheden echt niet lukt, dan zal de loonbetalingsverplichting door blijven lopen.

Maar wanneer werknemers niet durven of willen meewerken en ook niet openstaan voor alternatieve oplossingen, dan kan de uitkomst anders zijn. Een werkgever kan dan van de werknemer verlangen dat die persoon dan maar een verlofdag opneemt. Dan wel dat het loon over die bewuste dag met verhindering van werkzaamheden niet wordt betaald. 

In veel CAO’s staan specifieke bepalingen over het doorbetalen bij bijzondere omstandigheden. Maar extreem weer zoals we nu kennen is vrijwel nooit geregeld.

Partijen hebben ook in het in arbeidsrecht een mate van contractsvrijheid die kan worden gebruikt om ook over dit soort specifieke, weinig voorkomende omstandigheden afspraken te maken. En wanneer partijen de moeite nemen om dergelijke afspraken te maken, geeft dat in ieder geval duidelijkheid op de momenten waarop die bijzondere omstandigheden zich voordoen. Het heeft dus zin om nog eens kritisch naar de arbeidsvoorwaarden en de inhoud van de arbeidscontracten te kijken. Wanneer wij u daarbij kunnen helpen, dan doen wij dat graag.

Tonco Roest Crollius, januari ’26